مشکلات بینایی مانند نزدیک بینی، دور بینی و آستیگماتیسم سال هاست که افراد زیادی را وابسته به عینک یا لنزهای طبی کرده است. با پیشرفت فناوری های چشم پزشکی، روش های جراحی لیزری متعددی برای اصلاح عیوب انکساری ایجاد شده اند که یکی از آن ها عمل لازک (LASEK) است. لازک چشم یکی از روش های دقیق و کم تهاجمی برای اصلاح دید است که با استفاده از لیزر انجام می شود و می تواند وابستگی به عینک یا لنز را تا حد زیادی کاهش دهد. بسیاری از افرادی که به دلایل مختلف گزینه مناسبی برای عمل لیزیک نیستند، ممکن است بتوانند از عمل لازک استفاده کنند. در این مقاله به طور کامل بررسی می کنیم که لازک چیست، چه کاربردی دارد، چه افرادی کاندید مناسب آن هستند، چگونه انجام می شود و چه مزایایی دارد.
عمل لازک (LASEK) چیست؟
لازک (LASEK) مخفف عبارت Laser Epithelial Keratomileusis است و یکی از روش های جراحی لیزری برای اصلاح عیوب انکساری چشم به شمار می رود. در این روش، شکل قرنیه با استفاده از لیزر اگزایمر اصلاح می شود تا نور ورودی به چشم دقیق تر روی شبکیه متمرکز شود و دید فرد بهبود پیدا کند.
در عمل لازک چشم، برخلاف روش لیزیک، برش عمیقی در قرنیه ایجاد نمی شود. در واقع لایه سطحی قرنیه که به آن اپی تلیوم گفته می شود به صورت موقت کنار زده می شود و پس از اصلاح قرنیه با لیزر، دوباره در جای خود قرار می گیرد.
کاربرد عمل لازک چشم
هدف اصلی لازک چشم اصلاح مشکلات انکساری و بهبود کیفیت دید است. در این روش با تغییر شکل قرنیه، مسیر ورود نور به چشم اصلاح می شود. مهم ترین کاربردهای عمل لازک عبارتند از:
- اصلاح نزدیک بینی (Myopia) : در افراد نزدیک بین، نور قبل از رسیدن به شبکیه متمرکز می شود. لازک با تغییر انحنای قرنیه کمک می کند نور دقیقا روی شبکیه متمرکز شود.
- اصلاح دور بینی (Hyperopia): در دور بینی، نور در پشت شبکیه تمرکز پیدا می کند. با انجام لازک، شکل قرنیه اصلاح می شود تا تمرکز نور در محل صحیح انجام شود.
- اصلاح آستیگماتیسم: آستیگماتیسم زمانی رخ می دهد که قرنیه شکل نامنظم داشته باشد. لیزر در عمل لازک می تواند این نامنظمی را اصلاح کند و دید واضح تری ایجاد کند.
- کاهش وابستگی به عینک و لنز: بسیاری از افراد با انجام عمل لازک چشم دیگر نیازی به استفاده دائمی از عینک یا لنز طبی ندارند.
- افزایش کیفیت زندگی افرادی که ورزشکار هستند یا فعالیت های روزمره آن ها با عینک دشوار است، می توانند با لازک دید طبیعی تری را تجربه کنند.
چه کسانی می توانند لازک انجام دهند؟
اگرچه عمل لازک یک روش ایمن و موثر برای اصلاح بینایی است، اما همه افراد کاندید مناسب آن نیستند. قبل از انجام این جراحی، معاینه کامل چشم توسط چشم پزشک ضروری است. افرادی که شرایط زیر را دارند معمولا گزینه مناسبی برای لازک چشم هستند:
- افرادی که دچار نزدیک بینی، دور بینی یا آستیگماتیسم هستند
- کسانی که شماره چشم آن ها حداقل یک سال ثابت مانده است
- کسانی که از سلامت عمومی چشم برخوردارند
- افرادی که انتظار واقع بینانه از نتیجه جراحی دارند
در مقابل، برخی افراد ممکن است گزینه مناسبی برای عمل لازک نباشند، مانند:
- مبتلایان به بیماری های پیشرفته قرنیه
- افراد دارای خشکی شدید چشم
- زنان باردار یا شیرده
- افرادی که بیماری های خاص چشمی دارند
به همین دلیل ارزیابی دقیق قبل از جراحی اهمیت زیادی دارد.
سن مناسب برای عمل لازک
یکی از سوالات رایج درباره لازک چشم این است که بهترین سن برای انجام آن چه زمانی است. به طور کلی، چشم پزشکان توصیه می کنند عمل لازک زمانی انجام شود که رشد چشم کامل شده و شماره عینک تثبیت شده باشد. معمولا شرایط سنی به صورت زیر در نظر گرفته می شود:
- حداقل سن مناسب: حداقل سن برای انجام لازک معمولا ۱۸ سال است، اما بسیاری از پزشکان سن ۲۰ تا ۲۱ سال را مناسب تر می دانند.
- ثبات شماره چشم: شماره عینک باید حداقل یک سال ثابت مانده باشد.
- سنین بالاتر: افراد در سنین بالاتر نیز می توانند لازک چشم انجام دهند، اما بعد از ۴۰ سالگی ممکن است مشکلاتی مانند پیرچشمی ایجاد شود که باید در تصمیم گیری در نظر گرفته شود.
بنابراین سن به تنهایی معیار تصمیم گیری نیست و وضعیت سلامت چشم اهمیت بیشتری دارد.
عمل لازک چگونه انجام می شود؟
عمل لازک چشم معمولا یک جراحی سرپایی است و در مدت زمان کوتاهی انجام می شود. کل فرآیند معمولا کمتر از 20 دقیقه طول می کشد.
مراحل انجام عمل لازک
مزایا انجام عمل لازک
عمل لازک مزایای متعددی دارد که باعث شده بسیاری از افراد این روش را برای اصلاح دید انتخاب کنند. مهم ترین مزایای لازک چشم عبارتند از:
- عدم ایجاد فلپ عمیق در قرنیه: در این روش برش عمیقی در قرنیه ایجاد نمی شود که همین موضوع خطر برخی عوارض را کاهش می دهد.
- دقت بالای اصلاح بینایی: لیزر اگزایمر با دقت بسیار بالا شکل قرنیه را اصلاح می کند.
- کاهش وابستگی به عینک: بسیاری از افراد پس از انجام عمل لازک چشم دیگر نیازی به استفاده از عینک ندارند.
- ایمنی بالا: اگر این جراحی توسط پزشک متخصص و در شرایط مناسب انجام شود، یکی از روش های ایمن اصلاح بینایی محسوب می شود.
- مناسب برای افراد فعال: ورزشکاران یا افرادی که فعالیت های فیزیکی دارند ممکن است لازک را گزینه مناسبی بدانند.
سوالات متداول درباره عمل لازک
عمل لازک چقدر طول می کشد؟
معمولا کل جراحی برای هر دو چشم کمتر از 20 دقیقه زمان می برد.
آیا بعد از لازک نیاز به عینک هست؟
در بسیاری از موارد نیاز به عینک کاهش می یابد یا از بین می رود.
آیا نتیجه عمل لازک دائمی است؟
نتایج معمولا پایدار هستند، اما تغییرات طبیعی چشم با افزایش سن ممکن است رخ دهد.
آیا لازک باعث خشکی چشم می شود؟
ممکن است موقتا خشکی چشم ایجاد شود که با قطره های مخصوص کنترل می شود.
آیا هر دو چشم همزمان لازک می شوند؟
بله، معمولا هر دو چشم در یک جلسه جراحی می شوند.
آیا لازک از لیزیک بهتر است؟
هر کدام مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند و انتخاب آن به شرایط چشم بستگی دارد.
آیا می توان بعد از لازک از لنز طبی استفاده کرد؟
در بیشتر موارد نیازی به لنز نیست، اما در صورت نیاز پزشک راهنمایی می کند.
